Το παλαιό νεκροταφείο

Το παλαιό νεκροταφείο

Η εδαφική ζώνη έξω από τα ανατολικά τείχη της οθωμανικής Θεσσαλονίκης ήταν αφιερωμένη στην ταφική χρήση. Εκεί βρίσκονταν τα νεκροταφεία όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων που κατοικούσαν στην οθωμανική Θεσσαλονίκη. Το εβραϊκό νεκροταφείο ήταν το μεγαλύτερο διότι η εβραϊκή κοινότητα αποτελούσε πλειονότητα και επιπλέον η εβραϊκή θρησκεία απαγορεύει την ανακομιδή. Υπολογίζεται ότι περιλάμβανε 300.000 τουλάχιστον τάφους, από τους οποίους ένας μεγάλος αριθμός ήταν τάφοι μικρών παιδιών, λόγω της υψηλής παιδικής θνησιμότητας. Το νεκροταφείο αυτό καταστράφηκε το 1943 από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους (με λειτουργική ευθύνη της Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας). Από το Δεκέμβριο 1942 μέχρι τον Απρίλιο 1943 οι τάφοι διαλύθηκαν, τα υλικά τους χρησιμοποιήθηκαν σε δρόμους και κτίρια, τα οστά διασκορπίσθηκαν. Μετά την κατοχή το τεράστιο οικόπεδό του εκχωρήθηκε στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για την ανέγερση των κτισμάτων του. Για να μη λησμονηθεί το φρικτό αυτό έγκλημα, το 2014 το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης ανήγειραν αναμνηστικό μνημείο.